करते हुए पढ़ाई
इंटरैक्टिव पाठ
इंटरैक्टिव पाठ अध्ययन टॉपिक्स से जुड़े छोटे रिवीज़न फ्लो हैं। स्टडी पैक से टॉपिक खोलें या एक मुफ़्त अध्ययन सैंपल लें, फिर यहाँ कार्ड, टाइमलाइन और जांच से दोहराएँ।
शुरुआत करें
इंटरैक्टिव पाठ देखें
नीचे दिए पाठ देखें, या अपनी परीक्षा के टॉपिक चुनने के लिए अध्ययन हब खोलें।
अध्ययन हब खोलेंपाठ सूची
परीक्षा और विषय के अनुसार RAS पाठ
नीचे हर पाठ अध्ययन-टॉपिक पृष्ठ से जुड़ा है, इसलिए नोट और सक्रिय रिवीज़न साथ रहते हैं।
RAS प्रारंभिक
पर्यावरण एवं पारिस्थितिकी
3 पाठभारतीय संविधान एवं शासन
8 पाठRAS प्रारंभिकमूल अधिकार और मूल कर्तव्यRAS प्रारंभिकसंविधान, प्रस्तावना, नागरिकता और मूल अधिकारRAS प्रारंभिकसंवैधानिक एवं सांविधिक निकायRAS प्रारंभिकनीति निदेशक तत्व और मूल कर्तव्यRAS प्रारंभिकलोक नीति एवं शिकायत निवारणRAS प्रारंभिकसंघ सरकार (कार्यपालिका, विधायिका, न्यायपालिका)RAS प्रारंभिककेंद्र-राज्य संबंध और आपातकालRAS प्रारंभिकशहरी एवं ग्रामीण स्थानीय शासन
राजस्थान इतिहास, कला एवं संस्कृति
9 पाठRAS प्रारंभिकमध्यकालीन राजपूताना राज्यRAS प्रारंभिकस्थापत्य, कला एवं हस्तशिल्पRAS प्रारंभिकभाषा, साहित्य एवं धार्मिक जीवनRAS प्रारंभिकराजस्थान के प्रमुख व्यक्तित्वRAS प्रारंभिकप्रमुख राजवंश एवं मध्यकालीन राजस्थानRAS प्रारंभिकआधुनिक राजस्थान (18वीं-20वीं शताब्दी)RAS प्रारंभिकप्रागैतिहासिक स्थल एवं प्राचीन राजस्थानRAS प्रारंभिकसामाजिक जीवन, मेले एवं त्यौहारRAS प्रारंभिकराजस्थान इतिहास के स्रोत
समसामयिकी
6 पाठराजस्थान की अर्थव्यवस्था
6 पाठभारत का भूगोल
7 पाठराजस्थान का भूगोल
13 पाठRAS प्रारंभिकराजस्थान की कृषिRAS प्रारंभिकराजस्थान की जलवायुRAS प्रारंभिकराजस्थान की सिंचाई एवं बहुउद्देशीय परियोजनाएँRAS प्रारंभिकराजस्थान का पशुधनRAS प्रारंभिकस्थिति, विस्तार एवं भूआकृतिRAS प्रारंभिकराजस्थान के खनिजRAS प्रारंभिकप्राकृतिक वनस्पति, जैव विविधता एवं संरक्षणRAS प्रारंभिकराजस्थान की जनसंख्या एवं जनसांख्यिकीRAS प्रारंभिकराजस्थान की नदियाँ एवं झीलेंRAS प्रारंभिकराजस्थान की मिट्टियाँRAS प्रारंभिकराजस्थान का पर्यटनRAS प्रारंभिकराजस्थान की जनजातियाँRAS प्रारंभिकराजस्थान में नगरीकरण
भारतीय अर्थव्यवस्था
8 पाठRAS प्रारंभिककृषि विकासRAS प्रारंभिकआर्थिक वृद्धि एवं सतत विकासRAS प्रारंभिकराजकोषीय संघवाद और वित्त आयोगRAS प्रारंभिकऔद्योगिक विकास एवं आर्थिक सुधारRAS प्रारंभिकविकास का मापन एवं मानव विकास सूचकांकRAS प्रारंभिकमौद्रिक एवं राजकोषीय नीतिRAS प्रारंभिकसेवा क्षेत्र, ऊर्जा एवं परिवहनRAS प्रारंभिककौशल विकास एवं सामाजिक न्याय
भारतीय इतिहास: प्राचीन एवं मध्यकालीन
9 पाठRAS प्रारंभिकप्राचीन भारत में कला, स्थापत्य एवं विज्ञानRAS प्रारंभिकभक्ति एवं सूफी आंदोलनRAS प्रारंभिकदिल्ली सल्तनत एवं विजयनगरRAS प्रारंभिकभारतीय ज्ञान एवं मूल्य प्रणालीRAS प्रारंभिकसिंधु एवं वैदिक युगRAS प्रारंभिकप्रमुख राजवंश (मौर्य से चोल तक)RAS प्रारंभिकमध्यकालीन कला, स्थापत्य एवं साहित्यRAS प्रारंभिकमुग़ल काल एवं मराठाRAS प्रारंभिकधार्मिक आंदोलन (बौद्ध, जैन, आजीवक)
भारतीय इतिहास: आधुनिक
3 पाठराजस्थान की राजनीतिक एवं प्रशासनिक व्यवस्था
4 पाठतार्किक एवं मानसिक योग्यता
3 पाठविज्ञान एवं प्रौद्योगिकी
11 पाठRAS प्रारंभिकरोजमर्रा विज्ञान के मूल तत्वRAS प्रारंभिकजैव विविधता एवं संरक्षणRAS प्रारंभिककंप्यूटर एवं सूचना-संचार प्रौद्योगिकीRAS प्रारंभिकरक्षा एवं अंतरिक्ष प्रौद्योगिकीRAS प्रारंभिकपर्यावरणीय एवं पारिस्थितिक परिवर्तनRAS प्रारंभिकआनुवंशिकी, जैव प्रौद्योगिकी एवं नैनो प्रौद्योगिकीRAS प्रारंभिकसरकारी विज्ञान-प्रौद्योगिकी कार्यक्रम एवं नीतियांRAS प्रारंभिकस्वास्थ्य, खाद्य एवं पोषणRAS प्रारंभिकहाल की उपलब्धियां एवं भारतीय योगदानRAS प्रारंभिकविज्ञान और प्रौद्योगिकी में हालिया प्रगति और भारतीय योगदानRAS प्रारंभिककृषि, बागवानी एवं पशुपालन
RAS मुख्य
पेपर I · इकाई 1
21 पाठRAS मुख्यप्रागैतिहासिक संस्कृति एवं प्राचीन ऐतिहासिक स्थलRAS मुख्यशासकों की राजनीतिक एवं सांस्कृतिक उपलब्धियाँ (18वीं शताब्दी तक)RAS मुख्यराजस्व एवं प्रशासनिक व्यवस्थाएँ तथा उनके बदलते स्वरूपRAS मुख्यकला एवं संस्कृति: प्रदर्शन कला, ललित कला, हस्तशिल्प, स्थापत्य, स्मारकRAS मुख्यलोक संगीत, लोक नृत्य, लोक कथाएँ, लोकगाथाएँRAS मुख्यमेले एवं त्योहारRAS मुख्यजनजातियाँ एवं उनकी परंपराएँRAS मुख्यराजस्थान में विरासत स्थल एवं पर्यटनRAS मुख्यराजस्थानी भाषा एवं साहित्यिक कृतियाँRAS मुख्यधार्मिक आस्थाएँ, संत, लोक देवताRAS मुख्यभारतीय विरासत: ललित कला, प्रदर्शन कला, स्थापत्य, साहित्य (सिंधु सभ्यता से ब्रिटिश काल तक)RAS मुख्यधार्मिक आंदोलन एवं दर्शन (प्राचीन एवं मध्यकालीन)RAS मुख्यब्रिटिश नीतियाँ: राजनीतिक, आर्थिक, प्रशासनिक एकीकरणRAS मुख्यभारतीय राष्ट्रीय आंदोलन: चरण, धाराएँ, योगदानकर्ताRAS मुख्यसामाजिक-धार्मिक सुधार आंदोलन (19वीं–20वीं शताब्दी), बौद्धिक जागृतिRAS मुख्यस्वतंत्रता के बाद भारत: रियासतों का विलय, भाषाई पुनर्गठन, विज्ञान एवं प्रौद्योगिकी विकास, महिला सशक्तिकरणRAS मुख्यपुनर्जागरण एवं धर्म-सुधार आंदोलनRAS मुख्यअमेरिकी स्वतंत्रता संग्राम, फ्रांसीसी क्रांति, औद्योगिक क्रांति, रूसी क्रांतिRAS मुख्यजर्मनी में नाजीवाद, इटली में फासीवादRAS मुख्यविश्व युद्धों का प्रभाव, शीत युद्धRAS मुख्य19वीं-20वीं शताब्दी: 1857 का विद्रोह, किसान एवं जनजातीय आंदोलन, राजनीतिक जागृति, एकीकरण
पेपर I · इकाई 2
18 पाठRAS मुख्यवृद्धि एवं विकास की अवधारणाएँ, मानव विकास सूचकांक, जलवायु परिवर्तन, पर्यावरण निम्नीकरणRAS मुख्यकृषि: उत्पादकता, भूमि सुधार, वित्त, विपणन, खाद्य सुरक्षा, खाद्य प्रसंस्करणRAS मुख्यउद्योग: नीति, सुधार, वैश्वीकरण, उदारीकरण, निजीकरण, सूक्ष्म एवं लघु उद्यमRAS मुख्यसेवा क्षेत्र एवं अवसंरचना: ऊर्जा, परिवहन, संचारRAS मुख्यअंतर्राष्ट्रीय व्यापार, भुगतान संतुलन, विदेशी सहायता एवं निवेशRAS मुख्यसार्वजनिक वित्त: केंद्रीय बजट, राजस्व/व्यय, घाटा, सार्वजनिक ऋण, राजकोषीय नीति, वित्त आयोगRAS मुख्यभारतीय रिज़र्व बैंक, मौद्रिक प्रबंधन, बैंकिंग एवं वित्तीय सुधारRAS मुख्यसामाजिक क्षेत्र: स्वास्थ्य, शिक्षा, गरीबी, बेरोजगारी, कल्याण योजनाएँRAS मुख्यवैश्विक आर्थिक मुद्दे: विश्व व्यापार संगठन, विश्व बैंक, अंतर्राष्ट्रीय मुद्रा कोष की भूमिकाएँRAS मुख्यआर्थिक संकेतक: राज्य घरेलू उत्पाद, प्रति व्यक्ति आय, समावेशी विकास, विकसित राजस्थान 2047, सतत विकास लक्ष्यRAS मुख्यराज्य बजट, राजकोषीय प्रबंधनRAS मुख्यकृषि: उत्पादन, जल संसाधन, सिंचाई, पशुपालन, कृषक कल्याण योजनाएँRAS मुख्यग्रामीण विकास, पंचायती राज, राज्य वित्त आयोगRAS मुख्यऔद्योगिक विकास: निवेश संवर्धन, सूक्ष्म एवं लघु उद्यम, पेट्रोलियम संसाधनRAS मुख्यअवसंरचना: विद्युत, परिवहन, सार्वजनिक-निजी भागीदारी, बाह्य सहायता प्राप्त परियोजनाएँRAS मुख्यमानव संसाधन: स्वास्थ्य, शिक्षा, बेरोजगारी, गरीबी उन्मूलनRAS मुख्यसुशासन, डिजिटल परिवर्तनRAS मुख्यकल्याणकारी योजनाएँ: अनुसूचित जाति/जनजाति, पिछड़ा वर्ग, अल्पसंख्यक, विकलांग, महिला, बाल, वृद्ध
पेपर I · इकाई 3
16 पाठRAS मुख्यजाति एवं वर्ग: अवधारणाएँ, बदलते आयामRAS मुख्यधर्मनिरपेक्षीकरण, नगरीकरण, आधुनिकीकरण, वैश्वीकरणRAS मुख्यकर्म, धर्म, पुरुषार्थ, आश्रम व्यवस्थाRAS मुख्यआधुनिक समाज में परिवार, विवाह, वृद्ध, दिव्यांग; साइबर अपराध, सोशल मीडिया का प्रभावRAS मुख्यभारत में सामाजिक समस्याएँ: दहेज, तलाक, भ्रष्टाचार, गरीबी, वेश्यावृत्ति, बेरोजगारी, मादक पदार्थ-व्यसनRAS मुख्यकमजोर वर्ग: महिलाएँ, वंचित, दलित, अनुसूचित जाति/जनजाति — कल्याण योजनाएँRAS मुख्यसामान्य प्रबंधन: अवधारणा, कौशल, स्तर, कार्य, लक्ष्य-आधारित प्रबंधन, निर्णय-निर्माणRAS मुख्यसंगठनात्मक व्यवहार: धारणा, अभिप्रेरणा, समूह गतिशीलता, संगठनात्मक संस्कृतिRAS मुख्यविपणन: मिश्रण (उत्पाद, मूल्य, संवर्धन, वितरण) एवं डिजिटल विपणनRAS मुख्यमानव संसाधन प्रबंधन: नियोजन, भर्ती, चयन, प्रशिक्षण, मूल्यांकन एवं आधुनिक प्रवृत्तियाँRAS मुख्यरणनीतिक प्रबंधन: पर्यावरण विश्लेषण, SWOT, निरूपण, कार्यान्वयन एवं नियंत्रणRAS मुख्यGAAP, लेखांकन अवधारणाएँ एवं लेखांकन मानकRAS मुख्यवित्तीय विवरण, विश्लेषण तकनीक, रोकड़ प्रवाह, उत्तरदायित्व लेखांकन एवं सामाजिक लेखांकनRAS मुख्यकम्प्यूटरीकृत लेखांकन: अर्थ, विशेषताएँ, सॉफ्टवेयर पैकेज एवं ERPRAS मुख्यGST मूल बातें: अर्थ, संरचना, दरें, GST परिषद एवं प्रमुख प्रावधानRAS मुख्यलेखापरीक्षा: अर्थ, उद्देश्य, कार्यक्रम, सामाजिक ऑडिट, प्रदर्शन ऑडिट, दक्षता ऑडिट, सरकारी ऑडिट
पेपर II · इकाई 1
11 पाठRAS मुख्यनीतिशास्त्र एवं मानवीय मूल्य: नेताओं, समाज-सुधारकों, प्रशासकों से शिक्षाएँRAS मुख्यमूल्य-संस्कार में परिवार, समाज, शैक्षणिक संस्थाओं की भूमिकाRAS मुख्यकर्मवाद से ऋत एवं ऋण, कर्तव्य, शुभ, सद्गुण की अवधारणाएँRAS मुख्यसार्वजनिक/निजी संबंधों में नीतिशास्त्र; सत्यनिष्ठा, निष्पक्षता, गैर-पक्षपाती आचरणRAS मुख्यउदार समाज: पारदर्शिता, मीडिया एवं नौकरशाहीRAS मुख्यभगवद्गीता की नैतिकता एवं प्रशासनRAS मुख्यगांधीवादी नैतिकताRAS मुख्यनैतिक विचारक एवं दार्शनिक (भारत एवं विश्व)RAS मुख्यप्रशासनिक निर्णय-निर्माण में कृत्रिम बुद्धिमत्ता बनाम विवेकRAS मुख्यसामाजिक न्याय, मानवीय चिंताएँ, जवाबदेही, और साधन-तर्कसंगतता बनाम मूल्य-तर्कसंगतताRAS मुख्यप्रशासनिक नैतिकता में गैर-तथ्यात्मक केस अध्ययन
पेपर II · इकाई 2
6 पाठRAS मुख्यरसायन विज्ञान: परमाणु संरचना, धातु/अधातु, अयस्क/मिश्र धातु, अम्ल/क्षार/pH, औषधि, कीटनाशक, कार्बन यौगिक, ईंधन, रेडियोधर्मिता, हरित रसायनRAS मुख्यभौतिक विज्ञान: गति, कार्य/शक्ति/ऊर्जा, गुरुत्वाकर्षण, प्रकाश, ऊष्मा, विद्युत, चुंबकत्व, ध्वनि, विद्युत-चुंबकीय तरंगें, चिकित्सा निदान, परमाणु विखंडन/संलयन, विकिरण सुरक्षाRAS मुख्यजीव विज्ञान: कोशिका, पादप अंग, पादप पोषण और प्रजनन, मानव कार्यिकी, भोजन और पोषण, प्रतिरक्षा और रोग, सूक्ष्मजीव, किण्वन, जैव प्रौद्योगिकी और आनुवंशिक अभियांत्रिकी, आनुवंशिक रूप से परिवर्तित जीवों की नैतिकता, टीके, क्रिस्पर, संदेशवाहक आरएनए और कृत्रिम अंगRAS मुख्यकंप्यूटर विज्ञान: नेटवर्किंग, दूरसंचार, कृत्रिम मेधा/मशीन लर्निंग, बिग डेटा, क्लाउड/एज कंप्यूटिंग, इंटरनेट ऑफ थिंग्स, ब्लॉकचेन, डिजिटल मुद्रा, VR/AR, OTT, सोशल मीडियाRAS मुख्यअंतरिक्ष एवं रक्षा: भारतीय अंतरिक्ष कार्यक्रम, उपग्रह, प्रक्षेपण यान, सुदूर संवेदन, प्रक्षेपास्त्र, ड्रोन तकनीक, रासायनिक/जैविक हथियारRAS मुख्यभारतीय विज्ञान: वैज्ञानिकों का योगदान, संस्थाएँ, रोबोटिक्स, नैनोतकनीक, क्वांटम कंप्यूटिंग, सरकारी नीतियाँ, डिजिटल इंडिया, साइबर सुरक्षा एवं डेटा गोपनीयता
पेपर II · इकाई 3
19 पाठRAS मुख्यपृथ्वी का आंतरिक भाग एवं भूवैज्ञानिक काल-मापक्रमRAS मुख्यपर्वत, पठार, मैदान, मरुस्थल: प्रकार एवं वितरणRAS मुख्यभूकंप एवं ज्वालामुखी: प्रकार, वितरण, प्रभावRAS मुख्यजलवायु: सूर्यातप, वायुमंडलीय परिसंचरण, आर्द्रता, वर्षणRAS मुख्यप्रमुख पर्यावरणीय मुद्देRAS मुख्यभारत की भू-आकृतिRAS मुख्यभारत का अपवाह प्रतिरूप एवं नदियाँRAS मुख्यभारत की जलवायु: मानसून, वर्षा वितरण, जलवायु प्रदेशRAS मुख्यभारत के प्राकृतिक संसाधन: जल, वनस्पति, मृदा, खनिज, ऊर्जाRAS मुख्यभारत की जनसंख्या: वृद्धि, वितरण, घनत्व, लिंगानुपात, साक्षरताRAS मुख्यराजस्थान की भू-आकृतियाँ, नदियाँ, झीलेंRAS मुख्यराजस्थान की जलवायु विशेषताएँ एवं वर्गीकरणRAS मुख्यराजस्थान की प्राकृतिक वनस्पति, वन्यजीव, जैव विविधताRAS मुख्यराजस्थान के मृदा संसाधनRAS मुख्यराजस्थान की कृषि: प्रमुख फसलें, उत्पादन, वितरणRAS मुख्यराजस्थान के खनिज संसाधन: प्रकार, वितरण, औद्योगिक उपयोगRAS मुख्यराजस्थान की जनसांख्यिकीय विशेषताएँ, जनजातियाँRAS मुख्यराजस्थान में यूनेस्को भू-उद्यान एवं भू-विरासत स्थलों की संभावनाएँRAS मुख्यराजस्थान में पर्यटन
पेपर III · इकाई 1
20 पाठRAS मुख्यसंविधान: संविधान सभा, मौलिक अधिकार, राज्य के नीति निदेशक तत्त्व, मूल कर्तव्यRAS मुख्यमूल ढाँचे का सिद्धांत, संशोधन प्रक्रिया, प्रमुख संशोधनRAS मुख्यहालिया संवैधानिक विकास, न्यायिक निर्णय, संवैधानिक नैतिकता, परिवर्तनकारी संविधानवादRAS मुख्यराष्ट्रपति, उपराष्ट्रपति, प्रधानमंत्री, मंत्रिपरिषद, संसदRAS मुख्यसंघवाद, केंद्र-राज्य संबंधRAS मुख्यसर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालय, न्यायिक समीक्षा, न्यायिक सक्रियता, आभासी/ई-अदालतेंRAS मुख्यदलीय व्यवस्था, क्षेत्रवाद, गठबंधन राजनीतिRAS मुख्यपहचान-आधारित से मुद्दा-आधारित राजनीति, लैंगिक भागीदारी, AI-सक्षम जन-गोलबंदीRAS मुख्यमतदान व्यवहार, चुनावी सुधार, निर्वाचनRAS मुख्यआंतरिक सुरक्षा: खतरे, बल, एजेंसियाँ, चुनौतियाँRAS मुख्यराजस्थान: राजनीतिक भागीदारी, नेतृत्व, निर्वाचन व्यवहारRAS मुख्यराजस्थान: राजनीतिक दल, गठबंधन राजनीतिRAS मुख्यराजस्थान: पंचायती राज, शहरी स्थानीय स्वशासनRAS मुख्यराजस्थान: लोक नीति-निर्माण, क्रियान्वयन की बाधाएँRAS मुख्यराजस्थान: ई-गवर्नेंस पहलRAS मुख्यशीत युद्ध के बाद का विश्व: अमेरिकी वर्चस्व, बहुध्रुवीयता एवं वैश्विक आतंकवादRAS मुख्यभारतीय विदेश नीति: निर्धारक, प्रमुख शक्तियाँ, पड़ोसी, प्रवासी एवं सांस्कृतिक कूटनीतिRAS मुख्यवैश्विक मंच: संयुक्त राष्ट्र, विश्व व्यापार संगठन, यूरोपीय संघ, आसियान, ब्रिक्स, G-20, क्वाड, I2U2, AUKUS, दक्षिणRAS मुख्यजलवायु कूटनीति: कॉप, अंतर्राष्ट्रीय सौर गठबंधन और मिशन लाइफRAS मुख्यसमसामयिक घटनाएँ: महत्त्वपूर्ण घटनाएँ, व्यक्तित्व, राजस्थान कल्याण योजनाएँ, पुरस्कार, खेलकूद, योग
पेपर III · इकाई 2
11 पाठRAS मुख्यलोक प्रशासन: अर्थ, प्रकृति, क्षेत्र, महत्त्व; विकास; नया लोक प्रशासन (NPA); नया लोक प्रबंधन (NPM); सुशासन; नई लोक सेवा (NPS)RAS मुख्यलोक प्रशासन के सिद्धांत: वैज्ञानिक प्रबंधन, मानवीय संबंध, व्यावहारिक, संरचनात्मक-प्रकार्यात्मक, पारिस्थितिकीयRAS मुख्यसंगठन: अनुक्रम, कमान की एकता, नियंत्रण-विस्तार, प्रत्यायोजन, केंद्रीकरण/विकेन्द्रीकरण, समन्वयRAS मुख्यप्रशासनिक व्यवहार: नेतृत्व, संचार, मनोबलRAS मुख्यसंस्थाएँ: संघ लोक सेवा आयोग, निर्वाचन आयोग, नियंत्रक एवं महालेखापरीक्षक, वित्त आयोग, लोकपाल, नीति आयोगRAS मुख्यकार्मिक प्रशासन: भर्ती, प्रशिक्षण, पदोन्नति, तटस्थता, आचार संहिताRAS मुख्यलोक प्रशासन में मुद्दे: केंद्र-राज्य संबंध, मंत्री-लोकसेवक संबंध, सामान्यज्ञ-विशेषज्ञ, प्रशासनिक सुधार, सामाजिक लेखापरीक्षाRAS मुख्यलोक प्रशासन का नियंत्रण: विधायी, कार्यपालिका एवं न्यायिक नियंत्रणRAS मुख्यतुलनात्मक प्रशासन: अमेरिका, ब्रिटेन, फ्रांस, चीनRAS मुख्यराज्य प्रशासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, सचिवालय, मुख्य सचिव, निदेशालय, पुलिस, राजस्व मंडल, लोकायुक्तRAS मुख्यजिला प्रशासन: कलेक्टर, कानून एवं व्यवस्था, राजस्व, विकास प्रशासन
पेपर III · इकाई 3
16 पाठRAS मुख्यबुद्धि: संज्ञानात्मक, सामाजिक, भावनात्मक, सांस्कृतिक, प्रशंसात्मक, आध्यात्मिकRAS मुख्यनेतृत्व: सिद्धांत, प्रकार, शैलियाँ, चुनौतियाँ, प्रभावशीलताRAS मुख्यसंचार: मॉडल, नेटवर्क, बाधाएँ, इलेक्ट्रॉनिक एवं विनाशकारी संचारRAS मुख्यकार्य में समृद्धि: सद्गुण, शक्तियाँ, रैसेक मॉडल, व्यक्ति-पर्यावरण अनुरूपताRAS मुख्यबर्नआउट, तनाव एवं सामना: व्यावसायिक तनाव, व्यक्तित्व एवं लैंगिक मुद्देRAS मुख्यसूचना का अधिकार अधिनियम 2005 (धाराएँ 1–20)RAS मुख्यसूचना प्रौद्योगिकी अधिनियम 2000: परिभाषाएँ एवं धाराएँ 65–78RAS मुख्यबौद्धिक संपदा अधिकार: अवधारणाएँ, प्रकार एवं उद्देश्यRAS मुख्यमहिलाओं को घरेलू हिंसा से संरक्षण अधिनियम 2005 (धाराएँ 1–29, 31)RAS मुख्यकार्यस्थल पर महिलाओं का यौन उत्पीड़न (निवारण, प्रतिषेध एवं प्रतितोषण) अधिनियम 2013 (धाराएँ 1–9, 11–20)RAS मुख्यबच्चों का यौन अपराधों से संरक्षण अधिनियम 2012 (धाराएँ 1–15)RAS मुख्यमाता-पिता और वरिष्ठ नागरिकों के भरण-पोषण और कल्याण अधिनियम 2007 (धाराएँ 1–25)RAS मुख्यराजस्थान काश्तकारी अधिनियम 1955 — परिभाषाएँ एवं प्रमुख धाराएँRAS मुख्यराजस्थान भूमि राजस्व अधिनियम 1956 — प्रमुख धाराएँRAS मुख्यभारतीय न्याय संहिता 2023 (BNS) — परिभाषाएँ एवं प्रमुख धाराएँRAS मुख्यभारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता 2023 (BNSS) — परिभाषाएँ एवं प्रमुख धाराएँ
पेपर P · इकाई 1
23 पाठRAS मुख्ययौधेय — उत्तरी राजस्थान का गणतांत्रिक योद्धा संघRAS मुख्यशक्तावत: मेवाड़ की सिसोदिया जागीरदारी और चूण्डावत–प्रतिद्वन्द्विताRAS मुख्यधारावर्ष: आबू के परमार वंश का अग्रणी शासक (1163-1219 ई.)RAS मुख्यकीर्तिपाल: जालौर की चौहान शाखा का प्रवर्तकRAS मुख्यअल्लट: मेवाड़ का दसवीं सदी का गुहिल शासकRAS मुख्यदो आसकरण: डूँगरपुर गुहिल (1549–1580) बनाम आमेर कछवाहाRAS मुख्यगजवंश के सर्वतात और घोसुण्डी अभिलेखRAS मुख्यमहेन्द्रपाल: प्रतिहार साम्राज्य का उत्कर्ष और राजशेखर का दरबार (893-909 ई.)RAS मुख्यकामरान का 1534 ई. भटनेर अभियान और राव जैतसी द्वारा पराजयRAS मुख्यऔपनिवेशिक काल की राजस्थान रियासतों के तीन पृथ्वीसिंहRAS मुख्यसिकन्दर का आक्रमण (327 ई.पू.) और राजस्थान में गणजातियों का प्रवासRAS मुख्यशहजादा मुअज्जम: 1707 ई. के मुगल उत्तराधिकार युद्ध में मेवाड़ का सहयोगीRAS मुख्यदेवीसिंह: बूंदी के संस्थापक हाड़ा चौहानRAS मुख्यअमरसार: सोलहवीं शताब्दी का मेवाड़-दरबारी काव्य (रचयिता पंडित जीवधर)RAS मुख्यबारहमासा: राजस्थानी लघुचित्र परम्परा का बारह महीनों वाला विषयRAS मुख्यएकलिंग महात्म्य: कुम्भा-कालीन मेवाड़ का संस्कृत ग्रंथRAS मुख्यअनूपोदय — गीतगोविन्द पर अनूपसिंह की संस्कृत टीकाRAS मुख्यढोलामारू: प्रेमाख्यान से मेवाड़ और मारवाड़ चित्रकला तकRAS मुख्यअजीतोदय: मारवाड़-शासक महाराजा अजीतसिंह पर रचित संस्कृत दरबारी महाकाव्यRAS मुख्यअभयविलास: महाराजा अभयसिंह के दरबार की एक रचनाRAS मुख्यराजवल्लभ — कुम्भा-कालीन शिल्पशास्त्र-ग्रन्थRAS मुख्यलोकवाणी: राजस्थान का प्रथम दैनिक समाचार-पत्रRAS मुख्यअर्थूणा: वागड़ की परमार राजधानी और मंदिर नगरी
पेपर IV · इकाई 1
13 पाठपेपर IV · इकाई 2
9 पाठRAS मुख्यPrepositionsRAS मुख्यThe Same Word as Different Parts of SpeechRAS मुख्यPhrasal Verbs & IdiomsRAS मुख्यOne Word SubstitutionRAS मुख्यWords Often Confused or MisusedRAS मुख्यComprehension of an Unseen Passage & PrecisRAS मुख्यTranslation (Hindi→English)RAS मुख्यComposition — Elaboration of a ThemeRAS मुख्यOfficial Letter / Demi-Official / Memorandum / Report
