Skip to main content

राजव्यवस्था, शासन एवं समसामयिकी

त्वरित पुनरावृत्ति तालिका

राजस्थान: पंचायती राज, शहरी स्थानीय स्वशासन

पेपर III · इकाई 1 अनुभाग 10 / 11 0 PYQ 27 मिनट

सार्वजनिक अनुभाग पूर्वावलोकन

त्वरित पुनरावृत्ति तालिका

विषय मुख्य तथ्य परीक्षा कोण
PRI अधिनियम राजस्थान पंचायती राज अधिनियम, 1994 कानूनी आधार
तीन स्तर (संख्या) GP: 11,341 PS: 352
महिला आरक्षण (PRIs) 50% (संवैधानिक 33% से अधिक) लिंग भागीदारी
महिलाओं ने जीता (2020 PRI चुनाव) 52.8% पंचायत सीटें परिणाम डेटा
ग्राम सभा बैठकें/वर्ष न्यूनतम 4 (26 जनवरी, 14 अप्रैल, 15 अगस्त, 2 अक्टूबर) संवैधानिक प्रावधान
सुनवाई का अधिकार अधिनियम 2012; 21-दिन उत्तर; हेल्पलाइन 181 शासन नवाचार
सुनवाई का अधिकार अधिनियम महत्व विश्व का पहला पंचायत-स्तरीय सुनवाई कानून राजस्थान की विशेषता
राजस्थान में PESA नियम 2011 अधिसूचित; जनजातीय क्षेत्र सहमति अधिकार जनजातीय शासन
सरपंच पति प्रवृत्ति महिला सरपंच पर पुरुष नियंत्रण (प्रॉक्सी) महिला सशक्तिकरण चुनौती
नगर निगम (संख्या) 7 (जयपुर×2, जोधपुर×2, कोटा, बीकानेर, अजमेर, उदयपुर, भरतपुर) शहरी डेटा
राजस्थान में स्मार्ट सिटीज 5: जयपुर, उदयपुर, कोटा, अजमेर, जोधपुर स्मार्ट सिटी योजना
15वां वित्त आयोग (PRIs) राष्ट्रीय स्तर पर ₹90,000 करोड़ (2021-26) राजकोषीय विकेंद्रीकरण
राजस्थान SFC 6वां SFC 2023 में गठित राज्य राजकोषीय विकेंद्रीकरण
PESA मुख्य प्रावधान जनजातीय क्षेत्रों में भूमि अधिग्रहण/खनन से पहले ग्राम सभा सहमति जनजातीय अधिकार
ULB राजकोषीय चुनौती स्वयं के राजस्व से केवल 20-40% व्यय वित्तीय निर्भरता